هر کس هفت روز ، روزی 25 مرتبه صبح و 25 مرتبه عصر دعای زیر را بخواند، در جلب محبت دیگران اثر عظیم دارد.

«بسم الله الرحمن الرحیم سَخّر لِی فلانَ ابن فلان الحمدلله رب العالمین یا رقیب سخر لی قلبه الرحمان الرحیم یا ودود سخرلی فلان ابن فلان مالک یوم الدین یا رقیب سخرلی قلبه ایاک نعبد و ایاک نستعین یا ودود سخرلی فلان بن فلان اهدنا الصراط المستقیم یا رقیب سخرلی فلان بن فلان صراط الذین انعمت علیهم یا ودود سخرلی فلان بن فلان غیرالمغضوب علیهم یا رقیب سخرلی فلان بن فلان و لاالضالین یا ودود سخرلی فلان بن فلان».

هر انساني داراي عيوب بسياري است كه نمي تواند آن را ناديده بگيرد. عيب ها گاه ريشه در ظرفيت هايي دارد كه مي بايست به كمال مي رسيد و نرسيده است و يا آن كه خاستگاه آن عدم پاسخ گويي درست به نيازي پديد آمده است.

به سخن ديگر، گاه انسان مي بايست كاري مي كرد تا امري كه در نهاد انسان وجود دارد به فعليت برسد ولي اين كار را نكرده است. از جمله مي توان به عيب بي سوادي اشاره كرد كه امروزه در فقدان آشنايي با رايانه بروز و ظهور مي كند. اگر سواد به معناي سياه كردن كاغذ سفيد بوده كه بيانگر دانش فرد نسبت به نوشتن و خواندن است، امروزه سواد شخص در آشنايي وي با رايانه و كار با آن تجلي مي كند. حال اگر شخصي در گذشته خواندن و نوشتن نمي آموخت، داراي عيبي مي شد كه از آن به بي سوادي ياد مي شد و اكنون اگر كار با رايانه را نياموزد به عنوان بي سواد شناخته مي شود و مردمان متمدن آن را عيب مي شمارند.

گاه ديگر انسان رفتاري را در پيش مي گيرد كه به دنبال آن صفتي در شخص پديد مي ايد كه آن را عيب مي شمارند. از جمله كشيدن سيگار و معتاد شدن به مواد مخدر كه به سبب رفتارهاي نادرست پديد مي ايد و شخص مبتلا به عيب مي شود.

در حوزه هاي رفتاري و هنجاري بسياري از عيب ها و نواقص را مي توان پيدا كرد كه آدمي را از اعتبار و شخصيت مي اندازد و يا نام و عنوان انسانيت را از وي مي زدايد.

قرآن بخشي مهم از آموزه هاي خويش را به شناسايي و معرفي عيوب انساني و راهكارهاي اصلاح و از ميان بردن آن كرده است. از اين روست كه در حوزه هاي مختلف رفتار و هنجاري به شيوه هاي نادرست و عيوب بشر توجه داده و به عنوان نمونه بلند سخن گفتن ، تند رفتن ، سربالا حركت كردن و بدزباني و مانند آن را عيب شمرده و به عنوان رذايل اخلاقي و هنجاري از آن سخن گفته است. جهل و ناداني و دروغگويي و بي تابي و بخل و مانند آن از ديگر عيوب انساني است كه قرآن آن را مطرح و خواستار برطرف كردن آن به روش هاي پيشنهادي قرآن است.

در آيات قرآني بيان شده كه برخي از عيوب انساني است كه ديگران مي توانند آن را بپوشانند و از زشتي بيرون آورده و به طور ديگري بيارايند. از جمله عيب هاي انساني ، مسائل مربوط به حوزه روابط جنسي است كه قرآن بيان مي دارد كه زن و شوهر مي توانند آن را بپوشانند و به شكل زيبا بيارآيند. اين گونه است كه خداوند زن و شوهر را لباس يك ديگر مي داند كه عيوب يك ديگر را برطرف كرده و حتي يك ديگر را مي ارايند و زيبا جلوه مي دهند.

به هر حال ، نمي توان انساني را ديد كه دچار نوعي عيب نباشد،‌ ولي آن چه مهم است اين كه انسان بكوشد تا عيب هاي خويش را بشناسد و برطرف سازد. در اين ميان اسلام و قرآن بيان مي كند كه مومنان نسبت به يك ديگر از چنين ويژگي و امتيازي برخوردار مي باشند كه عيوب يك ديگر را شناسايي كرده و در برطرف كردن آن مي كوشند. اين همان معناي امر به معروف و نهي از منكر است. از اين روست كه مومن مراة‌المومن دانسته شده است تا عيوب و نواقص يك ديگر را به او گوشزد كرده و در از ميان بردن آن به وي كمك كنند.

تحمل ، راه رهايي از عيوب

راه هاي بسياري براي برطرف كردن عيوب وجود دارد. از جمله اين راه ها مي توان به راهي اشاره كرد كه اميرمومنان علي (ع) در حكمت شماره 5 نهج البلاغه بيان مي كند. آن حضرت مي فرمايد: الاحتمال قبر العيوب، تحمل كردن گورستان عيب هاست.

به اين معنا كه انسان مي تواند با در پيش گرفتن تحمل ، عيوب خويش را به گور سپارد و از ميان بردارد؛ زيرا بسياري از رفتارهاي نابه هنجار آدمي ريشه در كم تحملي و ناشكيبايي دارد. در خانه اگر زن و شوهر ظرفيت تحمل خويش را بالا برند كم تر شكاف و اختلافي ميان ايشان پديد مي آيد و واكنش هاي تند و عصبي از خود بروز نمي دهند و اين گونه است كه بسياري از عيب هاي خويش را دفن مي كنند.

اگر كسي نسبت به برخي از اشكالات و رفتارهاي نادرست ديگري گذشت داشته باشد و ظرفيت تحمل خويش را بالا برد،‌ مي تواند جلوي عصبانيت خويش را گرفته و صدا بلند نكند و فحش و ناسزا نگويد و يا رفتار و گفتاري كه ناپسند و زشت است بر زبان نراند كه موجبات ظهور و بروز عيوب بيش تر آدمي و افشاي آن در جامعه مي شود.

از اين روست كه تحمل پذيري به عنوان يكي از مهم ترين شيوه هاي اصلاح رفتاري از سوي اميرمومنان (ع) توصيه و سفارش شده است. اگر همه افراد جامعه ظرفيت تحمل خويش را بالا برده و افزايش دهند، بسياري از نابه هنجاري ها از جامعه زدوده مي شود.

در مسايل اجتماعي و سياسي به ويژه در برخي از زمان هاي چون زمان هاي انتخابي ، برخي از رفتارها و گفتارها از افراد ديده مي شود كه واكنش هاي تند و عصبي موجب تشديد مساله و شكاف عيوب و افشاي آن در سطح جامعه مي شود كه آثار مخرب آن هرگز از جامعه و ذهنيت فرد پاك نمي شود. بنابراين توصيه به تحمل پذيري در شرايط سخت و دشوار است كه مي تواند به عنوان بهترين راهكار مردمان را در محيط سالم قرار دهد و بسياري از عيوب را روانه گورستان نموده و دفن نمايد.

شايد از اختلاف سران، داستان هاي بسياري شنيده ايد ولي فكر مي كنم اين يكي تازگي داشته و خواندني باشد.

در داستان هاي مردم چين و ماچين از پرنده اي سخن مي گويند كه داراي دو سر است و در كوهستان هاي دور دست و دست نيافتني زندگي مي كند.

هر يك از دو سر اين پرنده تنها به فكر اين است كه رقيب خودش را از ميدان به در كند. اختلاف اين دو سر آن چنان زياد است كه حاضر نيستند رنگ و روي يك ديگر را ببينند. اين گونه است كه به هر چيزي چنگ مي اندازند تا آن ديگري را از سر راه بردارد. هر روز عليه يك ديگر توطئه مي كنند و ده ها نقشه را به اجرا مي گذارند. از زهر و سم براي كشتن يك ديگر استفاده مي كنند.

اين در حالي است كه اين دو سر به تن و تنه خود هيچ نمي نگرند كه اين دو سر بر يك تن و تنه قرار گرفته است و هر سمي كه يكي به ديگري مي دهد در اين تن مشترك مي رود و آن را مسموم مي كند و قدرتش را به تحليل مي برد.

داستان اين سران ، همانند داستان سران كشورهاي اسلامي است كه هريك مي كوشد تا ديگري را از سر راه بردارد و هزاران توطئه مي كنند و سموم بسياري را حتي ازدشمنان خود تهيه مي كنند به خورد اين تن بيچاره و ملت هاي اسلامي مي دهند. در حالي كه اگر خوب به تن و تنه خودشان نگاه كنند به سادگي در مي يابند كه از يك تن مشترك برخوردارند و مسموميت ديگري چيزي جز مسموميت خود نيست.

همين داستان را مي توان در باره رفتار سران و رهبران جناح ها و احزاب داخل كشور نيز گفت؛ زيرا آنان نيز مانند اختلاف سران عمل مي كنند و كشور را به سوي نيستي و تباهي سوق مي دهند.

بی گمان تمدن سازی نیازمند الگوهایی در بخش ها و حوزه های مختلف زندگی انسانی است که از جمله مهم ترین آن ها می توان به تعریف و تعیین الگوی کامل در حوزه اقتصادی در بخش هایی چون تولید، توزیع و مصرف اشاره کرد. هر چند که تعریف و تعیین الگوهای تولید و توزیع مهم و اساسی است ولی مساله الگوی مصرف مهم ترین و اساسی ترین بخش سه گانه است؛ زیرا با وجود بهترین الگوها و مناسب ترین شیوه ها در تولید  و توزیع، شیوه مصرف و فرهنگ آن می تواند به تمام زحماتی که برای تصحیح و اصلاح دو بخش انجام گرفته، آسیب برساند و کار را بی سامان و بی نتیجه سازد. از این روست که همگان بر اصلاح و تصحیح الگوهای مصرف و ایجاد فرهنگی مناسب تاکید می ورزند تا زمینه برای بهره گیری و بهره مندی درست امکانات و فرصت ها فراهم آید و مجموعه ای متراکم از آن، فرصت اجرای طرح و برنامه های بلند پروازانه را تحقق بخشد و شکوفایی تمدنی را پدید آورد.

ادامه مطلب...